Зима још није показала своје најхладније лице, али су многи грађани већ осјетили колико кошта припрема за њен долазак. Набавка огрева, рачуни за струју и гријање, одржавање пећи и котлова, али и свакодневни животни трошкови стварају притисак који се током зимских мјесеци додатно појачава.
Ове године посебно се издваја цијена пелета. Према подацима које су крајем октобра објавиле „Независне новине“, за тону сертификованог пелета потребно је издвојити од 820 до 850 КМ. Пелет без наведене класе и сертификата на тржишту се нуди по цијени од око 770 до 790 КМ по тони.
И дрва су поскупјела. Кубни метар исцијепаних дрва кошта око 165 КМ, док се цијене лигнита и мрког угља крећу око 265, односно 297 КМ по тони. Наведене цијене су оријентационе и могу се разликовати зависно од продавца, квалитета, превоза и мјеста испоруке.
Пелет и дрва – колико новца треба издвојити?
Када се цијена погледа кроз потребе једног домаћинства, износи постају јаснији. Ако је за једну грејну сезону потребно три тоне пелета, набавка по цијени од 820 до 850 КМ по тони коштаће од 2.460 до 2.550 КМ. За четири тоне тај износ расте на 3.280 до 3.400 КМ.
То је само трошак горива. У рачуницу нису урачунати сервисирање котла, чишћење, електрична енергија коју систем троши, нити евентуални трошкови транспорта и складиштења.
Код дрва је рачуница другачија јер потрошња зависи од величине објекта, квалитета изолације, врсте пећи и навика укућана. Ипак, и овдје је јасно да набавка неколико кубних метара огрева представља значајан издатак који многе породице морају планирати унапријед.
Бањалука: гријање као стална ставка у буџету
Грађани који користе даљинско гријање имају другачији начин обрачуна, али ни њихови трошкови нису занемарљиви. Према објављеним подацима, цијена за домаћинства у Бањој Луци износи 1,97 КМ по квадратном метру за паушално плаћање. За стан од 60 квадратних метара то је 118,20 КМ, према наведеној тарифи.
Код корисника који плаћају према потрошњи, обрачун се заснива на утрошеној топлотној енергији, уз посебну ставку за дистрибутивне трошкове. Истовремено, „Еко топлане“ су затражиле повећање цијена, па остаје неизвјесно да ли ће и када доћи до промјене рачуна.
Гријна сезона у Бањој Луци почела је 15. октобра, али је њен почетак обиљежен и проблемима у дистрибутивној мрежи. Из „Еко топлана“ је саопштено да су тренутно расположиве залихе дрвне сјечке, уз рационално управљање потрошњом, довољне до краја децембра, уз напомену да се залихе континуирано обнављају.
Струја – важан дио зимске рачунице
Домаћинства која се грију на електричну енергију посебно морају водити рачуна о потрошњи. Код електричних гријалица и котлова, дужи рад током хладних дана може значајно повећати мјесечни рачун.
У Републици Српској се примјењује блоковски систем обрачуна потрошње електричне енергије. То значи да коначни износ зависи и од тога колико је струје домаћинство потрошило, а не само од једне цијене киловат-часа. Због тога поређење рачуна различитих домаћинстава није могуће без података о њиховој потрошњи и начину гријања.
Према изјави која је 19. октобра пренесена у агенцијској вијести Срне, најављено је да цијене електричне енергије за домаћинства у Републици Српској неће бити повећане до марта. То је тада представљено као став руководства, док евентуалне будуће промјене зависе од одлука надлежних институција.
Нема једне цијене зиме
Колико ће једно домаћинство потрошити на гријање не зависи само од избора енергента. Стан од 60 квадратних метара у добро изолованој згради и кућа исте површине са старом столаријом и слабом изолацијом немају исте потребе за енергијом. Разлику праве и положај објекта, спратност, изложеност вјетру, температура која се одржава у просторијама и ефикасност система гријања.
Зато ниједна појединачна цијена не може дати потпуну слику зимског трошка. За једне је највећи издатак набавка огрева на почетку сезоне, за друге мјесечни рачуни, а за треће комбинација више различитих извора гријања.
Посебно је важно што се ти трошкови не појављују сами. Зими се и даље плаћају храна, превоз, лијекови, становање и остале редовне обавезе. Због тога поскупљење огрева није само питање избора између дрва и пелета, него и питање колико новца породицама остаје за друге потребе.
Зима као питање енергетске сигурности
Овогодишње цијене поново отварају питање енергетске ефикасности домаћинстава. Боља изолација, квалитетнија столарија и ефикаснији системи гријања могу смањити потрошњу, али таква улагања захтијевају новац који многа домаћинства немају на располагању.
Зато би подршка грађанима за обнову фасада, замјену столарије и унапређење система гријања требало да буде дио дугорочне политике, а не само повремена мјера када трошкови енергената нагло порасту.
Зима се не може избјећи, али би њени трошкови могли бити предвидљивији и подношљивији. За то нису довољни само савјети грађанима да штеде енергију. Потребни су стабилни системи гријања, јасне информације о цијенама и конкретна подршка домаћинствима која најтеже подносе раст животних трошкова.
Коментари
Хвала! Ваш коментар је послат и биће објављен након прегледа.