Crna Gora ispunila je završna mjerila u svim pregovaračkim poglavljima i mogla bi da završi pregovore o članstvu u Evropskoj uniji do kraja 2026. godine. Srbija, Bosna i Hercegovina i Kosovo nisu napredovali u takozvanim fundamentalnim oblastima. To piše u nacrtu godišnjeg saopštenja Evropske komisije o politici proširenja, u koji je uvid imao Radio Slobodna Evropa. Konačan paket izvještaja Komisija bi trebalo da objavi naredne sedmice, a tekst se do tada još može mijenjati.
Crna Gora pred ciljem
Prema nacrtu, Crna Gora bi pregovore mogla zaključiti do kraja godine, a Radio-televizija Crne Gore navodi decembar. Šef Delegacije EU u Podgorici Johan Satler rekao je da Komisija državama članicama preporučuje zatvaranje poglavlja 23 i 24, koja se odnose na vladavinu prava. Među reformama nacrt pominje ustavne izmjene kojima se jačaju Sudski i Tužilački savjet, politiku nulte tolerancije prema napadima na novinare i usklađivanje vizne politike sa EU. Ugovor o pristupanju Crne Gore bio bi prvi sa pojačanim zaštitnim klauzulama i služio bi kao model za buduća proširenja.
Srbija bez napretka u ključnim oblastima
Za Srbiju nacrt ne bilježi napredak u vladavini prava i slobodi izražavanja. Navodi se da je vraćanje unazad zbog takozvanih „Mrdićevih zakona“ kasnije ispravljeno, ali da su izmjene uklonile dio garancija nezavisnosti tužilaštva i sudstva. Usklađenost Srbije sa spoljnom politikom EU ocijenjena je kao niska. Srbija, BiH, Gruzija i Turska i dalje se navode kao zemlje sa rizikom od „zarobljene države“. Kao pozitivni koraci navode se ulazak Srbije u jedinstvenu zonu plaćanja u evrima (SEPA) i početak rada na sporazumu o ocjenjivanju usaglašenosti industrijskih proizvoda.
Zajednica srpskih opština
Sprovođenje sporazuma o normalizaciji odnosa Beograda i Prištine nacrt ocjenjuje kao „nedovoljno“. Na strani Prištine nema napretka u formiranju Zajednice opština sa srpskom većinom. Komisija očekuje da Priština pokrene taj proces, u skladu sa preuzetim obavezama, uključujući Ohridski sporazum iz 2023. godine. Strukture koje podržava Srbija, prema nacrtu, treba rješavati u skladu sa dogovorima iz dijaloga i zakonima Kosova, a ne jednostranim mjerama.
.jpg){kind=link}